Portail Wallonie.be| Portail Environnement| Fédération Wallonie-Bruxelles
Comarquage : intégrer cette page dans votre site

Voorstelling van de gebieden

Het gebied van het Hertogenwald strekt zich uit over 6.350 ha, gelegen in een bosmassief van meer dan 50.000 ha aan de oostgrens van België, in de streek van de Hoge Venen. Het gebied van Saint-Michel Freyr omvat 4.100 ha en ligt in het hart van het bosmassief van Saint-Hubert. Het gebied bestaat uit twee aangrenzende zones die gescheiden worden door de N89. De weg is voor veiligheidsredenen afgeschermd door een hek van 2,20m hoog waar grote hoefdieren niet over kunnen.

Hertogenwald

Geografische ligging

hertoherto

Het gebied van het Hertogenwald is de Noordwestelijke uitloper van het grootste natuurreservaat van het Waalse Gewest: Het natuurreservaat van de Hoge Venen.

Het wordt aan de noordkant begrensd door de stad Eupen en door de Vesdre, aan de oostkant door de vallei van de Helle, aan de zuidkant door de Hoge Venen en aan de westkant door de vallei en de dam van de Gileppe.

Door de nabijheid van het toeristische gebied van de Hoge Venen en van de Duitse en Nederlandse grens, ondervindt heel het massief behoorlijk wat druk ten gevolge van recreatie, vooral tijdens de weekends en het sneeuwseizoen. Administratief gezien is dit gebied volledig in handen van de staat en maakt het deel uit van de houtvesterij van Verviers.

Reliëf en klimaat

carteneige

De hoogte gaat van 240 m (vallei van de Vesdre) tot 600 m (Hoge Venen). Het massief wordt doormidden gesneden door de Soor die uitmondt in de Helle.

De meest steile hellingen liggen langs de vallei van de Helle, aan het einde van de Soor en in het dal van de Gileppe. Het bos gaat van de Lage tot de Hoge Ardennen, over de Midden Ardennen.

Het klimaat varieert dus sterk met temperaturen die van de Lage tot de Hoge Ardennen schommelen rond een jaargemiddelde van 8°C tot 6°C, een jaarlijks neerslaggemiddelde van 900 mm tot 1.400 mm en 26 tot 38 dagen sneeuwval. © Y. Pieper

Plantengemeenschappen

carteSoor

De verhouding loof-/naaldbomen ligt rond 1/3-2/3. Van de 4.000 ha waarop harsbomen worden bebouwd ligt echter 20% kaalgeslagen of braak. De meest voorkomende harsboomsoort is de spar, die massaal door de Pruisen werden ingevoerd in de tweede helft van de XIXe eeuw op plateaus boven 400-450 m.

Op lagere gronden heeft het beukenbos met veldbies als climaxbos plaatsgemaakt voor wintereikenbossen, vooral door nefaste antropogene invloeden en met name door het middelhoutbeheer. Nu zijn de bestanden dus samengesteld uit wintereiken en ruwe berken.

De beuk komt echter geleidelijk weer voor onder de hoogstammige eiken. Hoger gelegen (300-500 m) komen beukenbossen met veldbies en blauwe bosbessen voor, vooral op valleihellingen. Vanaf 400 m werden de slechtgroeiende loofhoutbestanden (uitgeputte hakhoutbestanden) verbouwd tot sparbestanden. © R. Herman

Bejaagde wildsoorten

cartebrame du cerf dans l'Hertogenwald

Tegenwoordig is vooral het hert het voorwerp van inspanningen die geleverd worden bij het beheer van het gebied.

De ree vertegenwoordigt een bescheiden, moeilijk te tellen bevolking die stabiel lijkt te zijn. Het everzwijn is aanwezig met een afwisselende dichtheid van jaar tot jaar.

Het is meldenswaardig dat het hert anderhalve eeuw terug niet aanwezig was in dit massief.

Toen waren de wildsoorten het hazelhoen, het korhoen en de ree. Blijkbaar heeft de verovering van de venen door naaldbomen en de demografische druk van de mens in de valleien geleid tot de groei van een hertenpopulatie die nu goed gevestigd is in het Hertogenwald. © R. Herman

Beheer

DNF et traqueurs Herto

Op het vlak van het wildbeheer valt het gebied van het Hertogenwald onder de oudere Jachtraad van het Waalse Gewest, die van de Hoge Venen – Eifel (1973).

Op administratief niveau valt dit gebied, wat geheel staatsdomein is,  onder de houtvesterij van Verviers.

© V. Fichefet

Interessante of beschermde gebieden

In het gebied liggen verschillende terreinen van grote biologische betekenis, welke al dan niet extra bescherming genieten:

Terreinen onder Natura 2000

Project Life

Saint-Michel-Freyr

Geografische ligging

Kenmerkend voor het gebied van Saint-Michel Freyr is dat het in 2 aparte blokken wordt verdeeld door een weg met 4 rijvakken, de N89 tussen de Barrière van Champlon en de stad Saint-Hubert, en een omheining van meer dan 2 m hoog.

Saint-Michel FreyrSaint-Michel Freyr

Het gebied is

  • aan de noordkant begrensd door de vallei van de Diglette, het dorp Mochamps en de Converserie ;

  • aan de oostkant door het dorp Laneuville-au-Bois en het private eigendom Freyr Royal ;

  • aan de zuidkant door de stad Saint-Hubert en haar vliegterrein ;

  • aan de westkant door de valleien van de Masblette en de Waveri.

Reliëf en klimaat

De hoogte varieert van 320 m (vallei van de Diglette, bij de Fourneau Saint-Michel) tot 570 m (Falgaude, bij de N89). Het bos van Saint-Michel Freyr is dus verdeeld over de Midden en de Hoge Ardennen. De gemiddelde jaartemperatuur schommelt rond de 7 tot 8°C, de jaarlijkse neerslag rond 1.100 tot 1.200 mm en de vorstvrije periode bedraagt ongeveer 145 dagen.

cartecarte

  • Ten Noordwesten van de N89 wordt het loofbosmassief van Oost naar West doorkliefd door meerdere sterk ingesloten valleien. De Bilaude, die ontspringt in de Rouge Poncé, maar ook de Masblette en haar zijrivieren* lopen in valleien met bijzonder steile hellingen.

  • Meer naar het Noorden stroomt de Wamme, die ontspringt in de Flache, over een vrij effen reliëf voor wat het verloop op het grondgebied van Saint-Michel Freyr betreft.

  • Ten Zuidoosten van de N89 loopt de Basseille door het volledige gebied en splitst het massief duidelijk op in twee hellingen. De eerste helling richt zich vooral ten Zuidoosten langs de N89, de tweede is steiler en gericht naar het Noordwesten langs het Bos van Freyr Royal.

  • Verschillende zijrivieren, zoals de Ri des Chevaux, de Golet, de Ri Bailet en de Hutte hebben evenveel zeer kleine valleien uitgegraven.

(* le Ri Romarin, Ruisseau de Palogne, Ri Rabani, Waveri, Diglette)

Plantengemeenschappen

carteforêt

De verhouding loof-/naaldbomen is 70% - 30%. Het massief wordt overheerst door beukenbos met veldbies.

Ten Noordwesten van de N89 vindt men in het beukenbos (van onbekende leeftijd) stammen met een omtrek die vaak groter is dan 180 cm. Aan het einde van de XIXe eeuw werd op het plateau (450 – 570 m) massaal de spar ingevoerd op hydromorfe bodem (Flache, Hourchamps, Fagne du Taureau en Fagne Massa).

Ook ten Zuidoosten van de N89 overweegt het beukenbos. De spar gedijt op plaatsen die minder geschikt zijn voor bosbouw met beuken, in vochtige zones zoals de verschillende venen langs de vallei van de Basseille of nog de plateaus (Rouge Poncé en Rogister).

Bejaagde wildsoorten

cartesanglier smf

Net als in het gebied van het Hertogenwald vallen vooral het hert, de ree en het everzwijn onder het wildbeheer.

In het gebied loopt een uitzonderlijk onderzoek naar edelherten, vooral wat betreft de mannelijke herten, waar het beheer zich richt op het ouder laten worden dan gebruikelijk. Het reewild komt in mindere aantallen voor en de populatie varieert door de tijd.

De sterke verhouding loofbomen laat voorts een grotere hoeveelheid everzwijnen toe dan in het Hertogenwald. © Nicolas Van Hove

Beheer

cartesanglier smf

Op het vlak van het wildbeheer valt het gebied van Saint-Michel Freyr onder de Wild-Beheereenheid van het bosmassief van Saint-Hubert, opgericht in 1982 op initiatief van de Jachten van de Kroon.

Het gehele terrein wordt administratief beheerd door de houtvesterij van Nassogne. De helft van het oppervlak is staatsdomein, de andere helft is in bezit van 9 verschillende gemeenten en ligt hoofdzakelijk zuid-oost van de N89.

Interessante of beschermde gebieden

In het gebied liggen verschillende terreinen van grote biologische betekenis, welke al dan niet extra bescherming genieten:

Terreinen onder Natura 2000

Project Life